حسینی در نشست با معلمان و پژوهشگران تاكید كرد
تغییر پارادایم در خدمات اجتماعی و نقش مدارس با طرح سلام
به گزارش خاتون یار، رییس سازمان بهزیستی کشور اظهار داشت: طرح ˮسلامˮ مدارس را به کانون های سلامت اجتماعی تبدیل میکند و معلمان را به عنوان پیونددهندگان کلیدی جامعه محلی معرفی نمود.
به گزارش خاتون یار به نقل از ایسنا، سید جواد حسینی رئیس سازمان بهزیستی کشور، در نشستی با حضور معلمان و محققان، ضمن تشریح ابعاد مختلف طرح «سلام» یا سلامت اجتماعی محله محور بر نقش محوری معلمان در تحقق این طرح تاکید کرد.
در این قالب، معلمان می توانند از سطح آموزش صرف عبور کنند و به کنشگران فرهنگی، اجتماعی و تربیتی محله تبدیل شوند. مدرسه دیگر تنها محل آموزش رسمی نیست بلکه به کانون کارهای اجتماعی محله تبدیل می شود جایی که بعد از ساعات آموزشی، خدمات اجتماعی، گفت و گو، آموزش خانواده، مهارت آموزی و حمایت های محلی جریان پیدا می کند و در مقابل، ظرفیتهای مردمی و اجتماعی محله هم از پروسه تربیت دانش آموزان حمایت می کنند.
حسینی در این جلسه اظهار داشت: در طرح «سلام»، معلم صرفا انتقال دهنده دانش نیست بلکه تسهیل گر سرمایه اجتماعی محله است. فردی که شبکه ارتباطی میان خانواده ها، نهادهای مردمی، خیرین و دستگاه های حمایتی را فعال می کند.
وی افزود: این نقش، آموزش را به تربیت اجتماعی پیوند می دهد و مدرسه را به پایگاه جلوگیری از صدمه های اجتماعی، تقویت هویت جمعی و پیشرفت کیفیت زندگی در محله تبدیل می سازد. سلامت اجتماعی در این چارچوب نه از مسیر مداخلات صرفا اداری بلکه از مسیر رابطه، اعتماد و مشارکت محلی شکل می گیرد و معلم در قلب این پروسه قرار دارد.
حسینی بیان کرد: مسیر تحول مدرسه برای تحقق این رویکرد باید از دوره ابتدایی آغاز شود، دوره ای که کودکان هنوز با ساختارهای خشک و سلسله مراتبی مواجه نشده اند و ظرفیت بالایی برای تجربه مشارکت دارند. کم کم مدرسه از یک نهاد صرفا اداری خارج شده و به نهادی مشترک میان حاکمیت و مردم در امر تعلیم و تربیت تبدیل می شود.
رئیس سازمان بهزیستی اظهار داشت: این مسیر شامل سه مرحله است، مدرسه ای که دانش آموز در آن بدون ترس و بدون برچسب هویتی می تواند تجربه کند، پرسش کند، خطا کند و یاد بگیرد. مدرسه مشارکتی که خانواده ها، نهادهای محلی و گروههای مردمی در تربیت نقش فعال می یابند و مدرسه ای که میان مدرسه و جامعه دیواری نباشد و مدرسه در محله حضور داشته باشد و محله در مدرسه.
رئیس سازمان بهزیستی کشور تاکید کرد: یکی از مهم ترین راه های تحقق این وضعیت تبدیل مدارس به کانون کارهای با کیفیت محله است خصوصاً در ساعات غیرآموزشی و بعد از پایان برنامه رسمی درسی در تعدادی موارد با تلفیق هوشمندانه کارهای اجتماعی و تربیتی در خلال برنامه های آموزشی.
وی عنوان کرد: در گام نخست نزدیک به سیصد مدرسه به عنوان پایلوت کانون های فعالیت محله محور در قالب طرح «سلام» انتخاب شده اند تا هسته های اولیه شبکه کنشگری اجتماعی در محلات شکل گیرد. نقش معلمان در این پروسه کلیدی است، آنان مهم ترین عامل آگاهی بخشی و پیونددهنده میان مردم، مدرسه و تشکل های محلی هستند.
حسینی اضافه کرد: معلمان باید نقش خودرا محدود به کلاس درس ندانند و دو کارکرد مکمل داشته باشند، در خارج از دیوارهای مدرسه، برقراری ارتباط با مردم محله، ایجاد اعتماد اجتماعی، آگاهی بخشی و توانمندسازی خانواده ها و تبدیل شدن به حلقه اتصال میان خدمات اجتماعی و مردم و در درون مدرسه، پذیرش مردم محله در ساعات غیرآموزشی و جریان یافتن کارهای فرهنگی، تربیتی و اجتماعی در مدرسه. بدین سان شبکه ای از کارهای محله محور شکل می گیرد که در آن معلم نه فقط پیونددهنده بلکه تسهیل گر، سازمان دهنده و مدیر کارهای اجتماعی محله است.
حسینی همینطور به نقش محققان اشاره نمود و اظهار داشت: محققان هم نقش اساسی دارند. آنان با انجام پژوهش های محله محور و شناخت دقیق خصوصیت های اجتماعی، فرهنگی و رفتاری هر محله امکان طراحی مداخلات مؤثر را فراهم می کنند. هر محله اقتضائات خاص خودرا دارد و بدون این شناخت، کارهای اجتماعی به نتیجه مطلوب نمی رسد.
وی اظهار داشت: تجربه عرضه شده در این نشست نشان داد که چطور با فهم درست بافت محله و خصوصیت های فرهنگی آن میتوان برنامه ها را واقع بینانه و اثربخش طراحی کرد. طرح «سلام» تنها یک برنامه اجرائی نیست بلکه بر پیوند میان عمل اجتماعی و دانش علمی استوار است.
وی با اشاره به تجربیات جهانی اضافه کرد: "تجربیات جهانی هم این رویکرد را تأیید می کند. در ژاپن، الگوی Community School اجرا می شود که در آن شورای محلی، خانواده ها و داوطلبان در مدیریت مدرسه نقش دارند و مدرسه محور انسجام اجتماعی محله است. در فنلاند، مدرسه محل یادگیری زندگی است و خانواده و جامعه در پروسه تربیت شریک رسمی محسوب می شوند.
وی افزود: در انگلستان، الگوی Extended Schools مدارس را بعد از ساعات آموزشی به مراکز خدمات اجتماعی، مشاوره و کارهای فرهنگی برای کل محله تبدیل نموده است. در ایالات متحده هم مدل Community Schools نشان داده است که حضور خدمات اجتماعی در مدرسه هم افت تحصیلی و هم صدمه های اجتماعی را می کاهد. این تجربه ها نشان می دهند که هرجا مدرسه از نهاد آموزشی صرف به نهاد اجتماعی تبدیل گشته، سرمایه اجتماعی بالا رفته و هزینه های مداخلات دولتی کاسته شده است.
حسینی تاکید کرد: طرح «سلام» به دنبال آنست که مدرسه را از یک ساختمان آموزشی به قلب تپنده محله تبدیل کند. جایی که معلم تسهیل گر جامعه است، پژوهشگر شناخت اجتماعی را تأمین می کند، مردم شریک تربیت می شوند و حاکمیت پشتیبان و توانمندساز این شبکه است. مدرسه در محله و محله در مدرسه و مدرسه در جامعه و جامعه در مدرسه ظهور پیدا می کند و سلامت اجتماعی نه به عنوان یک برنامه اداری بلکه به عنوان یک زیست اجتماعی شکل می گیرد.
رئیس سازمان بهزیستی کشور افزود: سال هاست که خدمات اجتماعی را مثل بسته های آماده طراحی نموده ایم؛ مساله در محله شکل می گیرد اما راهکار از اداره می آید. کارشناسان می آیند، فرم پر می شود، خدمتی عرضه می شود، پرونده بسته می شود و چند ماه بعد همان مساله باردیگر برمی گردد چونکه ما خدمات را به مردم می رسانیم اما از مردم شروع نمی نماییم.
وی متذکر شد: امروز در ادبیات جهانی رفاه اجتماعی یک تغییر بزرگ روی داده است، دولت دیگر ارایه کننده رفاه نیست بلکه جامعه تولیدکننده رفاه است. جامعه از کجا شروع می شود؟ محققان توسعه اجتماعی پاسخ حدودا مشترکی دارند، هر کانون اجتماعی و محلی مهم می باشد اما مهم ترین آن مدرسه است. مدرسه نه ساختمان آموزشی بلکه قلب محله است.
حسینی اظهار داشت: جان دیویی بالاتر از صد سال پیش گفته بود که مدرسه «نسخه کوچک جامعه» است یعنی اگر زندگی حقیقی مردم وارد مدرسه نشود، آموزش بی جان می شود و اگر مدرسه وارد زندگی مردم نشود، جامعه بی پیوند می شود. مدرسه تنها جایی است که کودک، خانواده و محله هر روز به هم می رسند و نه اداره، نه مرکز خدمات و نه رسانه چنین پیوندی دارند.
وی اضافه کرد: در خیلی از کشورها، عصرها مدرسه تعطیل نمی شود بلکه کارکردش عوض می شود، کلاس درس تبدیل به کلاس زندگی می شود. توسعه زمانی اتفاق می افتد که مردم درباره ی زندگی خود گفتگو کنند نه وقتی درباره ی آنها تصمیم گرفته شود و آغازگر چنین گفت و گویی تنها کسی است که هم شناخته شده، هم مورد اعتماد و هم روزانه با خانواده ها در ارتباط می باشد یعنی معلم.
رئیس سازمان بهزیستی کشور افزود: معلم در این نگاه صرفا آموزش دهنده نیست بلکه تسهیلگر گفت و گوی اجتماعی محله است و نخستین کسی است که می فهمد کدام خانواده درگیر بحران است، کدام کودک منزوی شده و کدام سالمند تنها مانده است. هیچ سامانه ای چنین داده زنده ای ندارد.
حسینی در آخر اظهار داشت: خطای بزرگ ما این است که خدمات را از جایی شروع می نماییم که مشکل دیده می شود نه از جایی که رابطه وجود دارد. وقتی خدمت از بیرون می آید، مردم مصرف کننده می شوند. وقتی از درون محله شکل می گیرد، مردم شریک می شوند. مهم ترین دارایی هر محله، قبل از بودجه و ساختمان، شبکه اعتماد است و بزرگ ترین شبکه اعتماد محله، مدرسه است.
بر طبق گزارش روابط عمومی و امور بین الملل سازمان بهزیستی کشور، وی اظهار داشت: پایدارترین تغییرات اجتماعی از گروه هایی می آید که سه خصوصیت دارند، اعتماد، ارتباط روزمره و شناخت حقیقی خانواده ها و تنها حرفه ای که هر سه را همزمان دارد، معلمی است. به این علت خیلی از سیاستهای اجتماعی دنیا دیگر از اداره رفاه شروع نمی شوند از کلاس درس شروع می شوند. اگر خدمات اجتماعی از ساختمان های اداری آغاز شود، پرونده تولید می کند، اگر از مدرسه آغاز شود، رابطه تولید می کند و رفاه اجتماعی نه با پرونده، نه با بودجه بلکه با رابطه پایدار شکل می گیرد. شاید زمان آن رسیده باشد که مدرسه را از آخرین حلقه آموزش به نخستین حلقه جامعه تبدیل نماییم.
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب