تفاهم نامه اسلا م آباد باز تعریف اقتدار ملی مبنی بر قدرت انتخاب و قدرت ایجاد منفعت
به گزارش خاتون یار، معاون علمی، فناوری اظهار داشت: ایران باید آنقدر قدرتمند باشد که هیچ کس نتواند گزینه ای را به آن تحمیل کند و با این حال، آنقدر برای همکاری ارزش ایجاد نماید که هیچ کس به راحتی گزینه همکاری با ایران را کنار نگذارد.
به گزارش خاتون یار به نقل از خبرنگاران جوان، حسین افشین معاون علمی فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس دولت در سخنانی با موضوع تفاهم نامه اسلام آباد، با اشاره به برخی برداشت ها درباره ی نسبت توافق، اعتماد و مخالفت با طرف مقابل، اظهار داشت: قبل از هر چیز باید یک سوءتفاهم را کنار بگذاریم. گاهی توافق کردن را مترادف اعتماد کردن می دانیم و بدبینی به طرف مقابل را مترادف مخالفت با هر توافق؛ در حالیکه سیاست خارجی این گونه اداره نمی شود.
وی ادامه داد: دفاع از تصمیم ایران برای امضای تفاهم نامه اسلام آباد، دفاع از اعتماد به آمریکا نیست، بلکه دفاع از حق ایران برای انتخاب ابزار مناسب در یک مقطع مشخص برای تامین منافع ملی است. ما برای تصمیم گیری درباره ی آینده کشور به اعتماد نیاز نداریم، به قدرت، عقلانیت و محاسبه نیاز داریم. از نظر من قدرت پیش از هر چیز یعنی داشتن حق انتخاب.
معاون علمی رئیس دولت اضافه کرد: کشوری قدرتمند است که هیچ کس نتواند آنرا در مقابل یک گزینه ناگزیر قرار دهد. ایران قدرتمند باید توان دفاع داشته باشد، توان مذاکره داشته باشد، توان تجارت و ائتلاف سازی داشته باشد، بتواند پشت میز بنشیند و اگر حقوقش تامین نشد، بتواند از پشت همان میز بلند شود.
افشین با اعلان اینکه مقاومت برای حفظ حق انتخاب ایران است و مذاکره نیز می تواند یکی از شیوه های استفاده از همان حق انتخاب باشد، اظهار داشت: از این زاویه، اسلام آباد برای ایران مقصد نبود، یک انتخاب عقلانی در بین انتخابهای کشور بود و انتخاب یک ابزار نیز به مفهوم کنار گذاشتن سایر ابزار های قدرت نیست.
وی اشاره کرد: دفاع از تصمیم به امضای تفاهم نامه نیز لزوماً دفاع از نتیجه اجرای آن نیست. هنر سیاست دقیقاً در همین است که بداند در هر مقطع، کدام ابزار می تواند قدرت ملی را با هزینه کمتر به موفقیت بیشتری برای کشور تبدیل کند.
رییس بنیاد ملی نخبگان با اشاره به آن چه از شهید دکتر علی لاریجانی درباره ی این نوع نگاه به سیاست آموخته است، اظهار داشت: برای او مذاکره یا عدم مذاکره موضوعیت مستقل نداشت؛ سؤال این بود که مسئله ایران چیست، منافع ایران کجاست، موازنه واقعی چه طور است و با کدام ابزار میتوان بدون عدول از اصول، مسئله ای را برای کشور حل کرد. سیاست خارجی در این نگاه، نه مدیریت شعارها، بلکه مدیریت منافع و حل مسئله است.
افشین اضافه کرد: درباره ی تفاهم نامه اسلام آباد نیز باید از همین زاویه حرف زد. سؤال اساسی این نیست که چه کسی ذاتاً طرفدار مذاکره است و چه کسی مخالف آن؛ سؤال اینست که در وضعیت مشخص کشور، چه تصمیمی دامنه انتخاب های ایران را بیشتر، امکان پیگیری منافع ملی را وسیع تر و هزینه تحمیل شده به مردم را کمتر می کند.
وی با اشاره به مفهوم استقلال و ایستادگی در مقابل تحمیل خارجی اظهار داشت: در این روز ها یاد رهبر شهید انقلاب اسلامی نیز برای ما با مفهوم استقلال و ایستادگی در مقابل تحمیل خارجی پیوند خورده است. به گمان من معنای عمیق استقلال همین است که هیچ قدرتی نتواند ایران را در موقعیتی قرار دهد که تنها یک انتخاب پیش روی آن باقی بماند.
معاون علمی رئیس دولت در ادامه با تکیه بر ضرورت حرکت یک گام فراتر از بازدارندگی و مقاومت، اظهار داشت: ما سال ها تلاش نموده ایم به جهان نشان دهیم دشمنی با ایران هزینه دارد و ملت ایران نیز در سخت ترین شرایط نشان داده است که می تواند بایستد و اجازه ندهد اراده ای از بیرون بر او تحمیل شود. این یک سطح مهم از قدرت است، اما مرحله بالاتر قدرت آن است که جهان بداند همکاری با ایران منفعت دارد.
افشین اضافه کرد: این جمله برای من بیشتر از آنکه نقد دیگران باشد، پرسشی از خود ماست. ما چه کرده ایم که همکاری با ایران برای دیگران یک منفعت پایدار و در بعضی حوزه ها غیرقابل جایگزین ایجاد کند؟
وی با اعلان اینکه در روابط بین الملل، دوستی سیاسی بدون پشتوانه منافع مشترک پایدار نیست، اظهار داشت: منظور نیز فقط منفعت اقتصادی نیست؛ منافع مشترک می تواند تلفیقی از منافع سیاسی، امنیتی، علمی، فناورانه، فرهنگی، ژئوپلیتیکی و اقتصادی باشد.
رییس بنیاد ملی نخبگان با اشاره به ضرورت باز تعریف رابطه ایران با دوستان و شرکای خود، اظهار داشت: درباره ی دوستان و شرکایمان باید این واقعیت را جدی تر ببینیم. اگر چین شریک ایران است، باید حوزه هایی بسازیم که توسعه رابطه با ایران در محاسبه منافع ملی چین معنا پیدا کند. اگر روسیه شریک ایران است، باید همکاری دو کشور در حوزه هایی به ارزش مشترک و پایدار تبدیل گردد.
وی ادامه داد: درباره ی هند، پاکستان، عراق، همسایگان، آسیای مرکزی، قفقاز و کشور های جنوبی خلیج فارس نیز همین قاعده برقرار است. صرف این که ما کشوری را دوست یا شریک خود بدانیم کافی نیست. باید از خودمان بپرسیم چه چیزی ساخته ایم که آن کشور نیز برای حفظ و توسعه این رابطه دلیل محکمی داشته باشد. این نقد قبل از آنکه متوجه دوستان ما باشد، متوجه خود ماست.
افشین در ادامه با اشاره به ظرفیتهای ایران در حوزه های مختلف اظهار داشت: ایران از نظر جغرافیا، انرژی، نیروی انسانی، بازار، علم و فناوری ظرفیتهای بزرگی دارد، اما داشتن ظرفیت با تبدیل ظرفیت به قدرت یکسان نیست. هنر ما باید این باشد که این داشته ها را به شبکه ای از منافع مشترک تبدیل نماییم.
وی اشاره کرد: اینجا علم و فناوری مستقیماً به سیاست خارجی متصل می شود. اگر می گوییم همکاری با ایران باید منفعت داشته باشد، بخشی از این منفعت را ما باید تولید نماییم.
معاون علمی رئیس دولت اضافه کرد: باید فناوری ای داشته باشیم که دیگران به آن نیاز داشته باشند، محصولی تولید نماییم که بازار منطقه بخواهد، برای مسایل آب، انرژی، سلامت، امنیت غذایی، هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال راهکار ارایه نماییم و از موقعیت جغرافیایی و علمی ایران ظرفیتی بسازیم که کنار گذاشتن ایران از معادلات، برای دیگران نیز آسان و کم هزینه نباشد.
افشین با تکیه بر نقش حل مسایل دیگر کشور ها در افزایش قدرت ایران اظهار داشت: کشوری که مسایل دیگران را حل می کند، بسادگی از معادلات حذف نمی گردد. این برای من مرحله بالاتر قدرت است؛ این که فقط دیگران ندانند دشمنی با ایران چه هزینه ای دارد، بلکه بدانند از دست دادن همکاری با ایران چه منفعتی را از آنها می گیرد.
وی ادامه داد: تصور کنید روزی هر تصمیمی درباره ی ایران در پکن، مسکو، دهلی، بغداد، اسلام آباد، دوحه یا مسقط بلا فاصله یک سؤال ایجاد کند: لطمه دیدن رابطه با ایران چه چیزی را از ما خواهد گرفت؟ آن روز یک لایه جدید به امنیت ملی ایران اضافه کرده ایم.
معاون علمی رئیس دولت اشاره کرد: این نه وابستگی است و نه عدول از استقلال؛ برعکس، شکل پخته تری از قدرت ملی است. استقلال یعنی تصمیم ایران در تهران گرفته شود و عقلانیت یعنی کاری نماییم که ثبات، پیشرفت و همکاری با ایران برای تعداد بیشتری از کشور ها واجد منفعت باشد.
افشین در بخش پایانی سخنان خود، با اعلان اینکه از همین منظر تصمیم اسلام آباد را قابل دفاع می داند، اظهار داشت: ما نباید قدرت و سیاست را در مقابل یکدیگر قرار دهیم. مذاکره بدون قدرت لطمه پذیر است و قدرتی که نتوان آنرا به یک موفقیت سیاسی، اقتصادی و ملموس برای مردم تبدیل کرد، هنوز همه ظرفیت خودرا نشان نداده است.
وی ادامه داد: هنر سیاست، تبدیل قدرت به نتیجه است؛ بدین سبب مسئله اصلی برای من نه مذاکره است و نه عدم مذاکره؛ مسئله ایران است.
رییس بنیاد ملی نخبگان تاکید کرد: ایران باید آنقدر قدرتمند باشد که هیچ کس نتواند گزینه ای را به آن تحمیل کند و آنقدر برای همکاری ارزش بوجود آورد که هیچ کس به سادگی گزینه همکاری با آنرا کنار نگذارد. این دو، دو سوی یک راهبرد واحدند: قدرت انتخاب و قدرت ایجاد منفعت.
افشین اضافه کرد: اگر بتوانیم این دو را در کنار یکدیگر بسازیم، دوستان ایران نیز نه فقط بر مبنای عاطفه سیاسی، بلکه مبنی بر منافع مشترک برای توسعه رابطه با ایران تلاش خواهند کرد و مخالفان ایران نیز در محاسباتشان فقط هزینه تقابل را نخواهند دید، بلکه هزینه از دست دادن همکاری با ایران را نیز خواهند سنجید.
او در آخر اظهار داشت: شاید مهم ترین مسئولیت ما در دوره جدید همین باشد، این که از قدرت ایستادن به قدرت ساختن برسیم و نشان دهیم ایران فقط کشوری نیست که نمی توان چیزی را به آن تحمیل کرد؛ کشوری است که همکاری با آن نیز یک انتخاب عقلانی، مفید و پرارزش است. تفاهم نامه اسلام آباد هم از همین جنس است.
منبع: خاتون یار
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
مطالب مرتبط در خاتون یار
نظرات بینندگان در مورد این مطلب